متن کامل کنوانسیون مربوط به تالابهای مهم بینالمللی (کنوانسیون رامسر)
مقدمه
دولتهای متعاهد با اذعان به بستگی متقابل انسان و محیطزیست وی؛ با در نظر گرفتن وظایف اکولوژیک اساسی تالابها بهعنوان تنظیمکننده رژیم آبها و بهعنوان زیستگاه گیاهان و جانوران خاص و بهویژه پرندگان آبزی؛ با اعتقاد به اینکه تالابها منبعی دارای ارزشهای بزرگ اقتصادی، فرهنگی، علمی و تفریحی هستند که از بین رفتن آنها جبرانناپذیر است؛ با تمایل به جلوگیری از تجاوز تدریجی به تالابها و نابودی آنها در زمان حاضر و در آینده؛ با قبول اینکه پرندگان آبزی در فصول مهاجرت ممکن است از مرزها عبور کنند و بنابراین باید بهعنوان یک منبع بینالمللی تلقی شوند؛ با اطمینان به اینکه حفاظت از تالابها و گیاهان و جانوران آنها را میتوان با تلفیق سیاستهای ملی دوراندیشانه با اقدام هماهنگ بینالمللی تأمین کرد؛ به شرح زیر توافق نمودند:
ماده ۱
۱. از نظر این کنوانسیون، تالابها شامل مناطق مردابی، آبگیرها، توربزارها یا مجموعههای آبی، اعم از طبیعی یا مصنوعی، دائمی یا موقت، دارای آب ساکن یا جاری، شیرین، لبشور یا شور است که شامل مناطق آبهای دریایی که عمق آنها در حالت جزر از ۶ متر تجاوز نمیکند، میباشد. ۲. از نظر این کنوانسیون، پرندگان آبزی پرندگانی هستند که از نظر اکولوژیک وابسته به تالابها میباشند.
ماده ۲
۱. هر طرف متعاهد باید تالابهای مناسب در قلمرو خود را جهت گنجاندن در «فهرست تالابهای مهم بینالمللی» تعیین نماید. ۲. انتخاب تالابها برای فهرست باید بر اساس اهمیت بینالمللی آنها از نظر اکولوژی، گیاهشناسی، جانورشناسی، لیمنولوژی (دریاچهشناسی) یا هیدرولوژی باشد. ۳. گنجاندن یک تالاب در فهرست، لطمهای به حقوق حاکمیت انحصاری طرف متعاهدی که تالاب در قلمرو او واقع شده است، وارد نمیسازد.
ماده ۳
۱. طرفهای متعاهد باید بهگونهای برنامهریزی کنند که حفاظت از تالابهای گنجانده شده در فهرست و حتیالامکان استفاده معقول (Wise Use) از تالابهای قلمرو خود را ارتقا دهند. ۲. هر طرف متعاهد باید در اسرع وقت اطلاع دهد که آیا خصوصیات اکولوژیک هر یک از تالابهای قلمرو وی که در فهرست گنجانده شده، در اثر تحولات تکنولوژیک، آلودگی یا سایر دخالتهای انسانی تغییر یافته یا در شرف تغییر است.
ماده ۴
۱. هر طرف متعاهد باید با ایجاد ذخایر طبیعی در تالابها، اعم از اینکه در فهرست باشند یا نباشند، موجبات حفاظت از آنها را فراهم کند. ۲. در صورتی که یک طرف متعاهد به دلیل منافع ملی فوری، تالابی را از فهرست حذف کرده یا محدوده آن را کاهش دهد، باید این خسارت را با ایجاد ذخایر طبیعی جدید برای پرندگان آبزی جبران نماید.
ماده ۵
طرفهای متعاهد باید در مورد اجرای تعهدات ناشی از کنوانسیون، بهویژه در مورد تالابهای مشترک در مرزها یا سیستمهای آبی مشترک، با یکدیگر مشورت نمایند.
ماده ۶
۱. طرفهای متعاهد در صورت لزوم، کنفرانسهایی را درباره حفاظت از تالابها و پرندگان آبزی تشکیل خواهند داد. ۲. این کنفرانسها جنبه مشورتی داشته و وظایف زیر را بر عهده دارند:
- بررسی اجرای این کنوانسیون؛
- بررسی اضافات و تغییرات در «فهرست تالابهای مهم بینالمللی»؛
- بررسی اطلاعات مربوط به تغییرات در ویژگیهای اکولوژیک تالابهای موجود در فهرست (طبق بند ۲ ماده ۳)؛
- ارائه توصیههای عمومی یا اختصاصی به طرفهای متعاهد در مورد حفاظت، مدیریت و استفاده معقول از تالابها و گیاهان و جانوران آنها.
ماده ۷
۱. طرفهای متعاهد باید در ترکیب هیئتهای اعزامی خود به این کنفرانسها، افرادی را که به دلیل دانش و تجربه تخصصی خود در زمینه تالابها یا پرندگان آبزی واجد شرایط هستند، شامل نمایند.
ماده ۸
۱. اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی (IUCN) وظایف دبیرخانه دائمی را تحت این کنوانسیون انجام خواهد داد تا زمانی که سازمان بینالمللی دیگری تعیین گردد. ۲. وظایف مستمر دبیرخانه شامل موارد زیر است:
- کمک به تشکیل و برگزاری کنفرانسهای مذکور در ماده ۶؛
- نگهداری «فهرست تالابهای مهم بینالمللی» و دریافت اطلاعات از طرفهای متعاهد درباره هرگونه تغییر در فهرست؛
- دریافت اطلاعات از طرفهای متعاهد طبق بند ۲ ماده ۳ درباره هرگونه تغییر در ویژگیهای اکولوژیک تالابها؛
- اطلاعرسانی به کلیه طرفهای متعاهد درباره هرگونه تغییر در فهرست یا تغییر در ویژگیهای تالابها.
ماده ۹
۱. این کنوانسیون برای امضا به مدت نامحدود مفتوح خواهد بود. ۲. هر عضو سازمان ملل متحد یا یکی از آژانسهای تخصصی آن یا آژانس بینالمللی انرژی اتمی یا طرف متعاهد در اساسنامه دیوان بینالمللی دادگستری میتواند با روشهای زیر طرف متعاهد این کنوانسیون شود:
- امضا بدون قید و شرطِ تصویب؛
- امضا به شرط تصویب و متعاقباً تودیع سند تصویب؛
- الحاق (پیوستن مستقیم).
ماده ۱۰
۱. این کنوانسیون چهار ماه پس از آنکه هفت کشور طبق ماده ۹ طرف متعاهد آن شدند، لازمالاجرا میگردد. ۲. برای هر کشور دیگر، این کنوانسیون چهار ماه پس از امضای بدون قید و شرط یا تودیع سند تصویب یا الحاق، لازمالاجرا خواهد بود.
ماده ۱۱
۱. این کنوانسیون برای مدت نامحدود اعتبار خواهد داشت. ۲. هر طرف متعاهد میتواند پس از گذشت پنج سال از تاریخی که کنوانسیون برای آن کشور لازمالاجرا شده است، با اخطار کتبی به «امین اسناد» (The Depositary)، از آن خارج شود. فسخ عضویت چهار ماه پس از دریافت اخطار توسط امین، نافذ خواهد شد.
ماده ۱۲
۱. مدیرکل سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) به عنوان «امین اسناد» (The Depositary) این کنوانسیون انجام وظیفه خواهد کرد. ۲. امین اسناد باید در اسرع وقت موارد زیر را به اطلاع کلیه کشورهایی که کنوانسیون را امضا کرده یا به آن ملحق شدهاند، برساند:
- امضاهای صورت گرفته؛
- تودیع اسناد تصویب کنوانسیون؛
- تودیع اسناد الحاق به کنوانسیون؛
- تاریخ لازمالاجرا شدن کنوانسیون؛
- اخطارهای مربوط به خروج از کنوانسیون. ۳. هنگامی که این کنوانسیون لازمالاجرا شود، امین اسناد باید آن را طبق ماده ۱۰۲ منشور سازمان ملل متحد، در دبیرخانه سازمان ملل به ثبت برساند.
چرا ماده ۱۲ برای شما مهم است؟ این ماده دقیقاً همان سؤالی را که درباره The Depositary داشتید پاسخ میدهد. در اینجا یونسکو به عنوان «امین»، نقش صندوقدار و گواهیدهنده رسمیِ تمام اسنادِ این توافقنامه بینالمللی را بر عهده دارد.
ماده ۶ تا ۱۲ (خلاصه مفاد اجرایی)
این مواد به مسائل اداری میپردازند، از جمله:
- ماده ۶ و ۷: برگزاری کنفرانسهای منظم برای بررسی اجرای کنوانسیون.
- ماده ۸: وظایف اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN) بهعنوان دبیرخانه دائمی.
- ماده ۹: نحوه امضا و پیوستن به کنوانسیون.
- ماده ۱۰: نحوه لازمالاجرا شدن (پس از پیوستن ۷ کشور).
- ماده ۱۱: مدت اعتبار و نحوه خروج از کنوانسیون.
- ماده ۱۲: تعیین یونسکو (UNESCO) بهعنوان امین اسناد (Depositary) که وظیفه نگهداری نسخههای اصلی و اطلاعرسانی به کشورها را بر عهده دارد.
