کمبود محیط‌بان و بحران خشکسالی، مهم‌ترین چالش‌های محیط زیست خراسان جنوبی است

بیرجند – ایرنا – مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی گفت: کمبود نیروی محیط‌بان، تداوم خشکسالی، برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی و تهدید زیستگاه‌های حیات وحش از جمله چالش‌های جدی استان است و در این زمینه نیاز به توجه ویژه داریم.

به گزارش خبرنگار ایرنا، علی خانی روز سه‌شنبه در نشست شورای اداری خراسان جنوبی که با حضور معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور برگزار شد افزود: این استان با وجود برخورداری از ظرفیت‌های ارزشمند طبیعی و زیست‌محیطی با چالش‌های جدی در حفاظت از عرصه‌های طبیعی و گونه‌های شاخصی همچون یوزپلنگ آسیایی مواجه است و افزایش سهمیه جذب محیط‌بان، مهم‌ترین درخواست این اداره کل به شمار می‌رود.

وی اظهار کرد: خراسان جنوبی با وسعت ۱۵۱ هزار کیلومتر مربع، یکی از استان‌های پهناور کشور است و حدود ۹۰۰ هزار نفر جمعیت در ۱۲ شهرستان آن سکونت دارند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی با اشاره به وضعیت مدیریت پسماند در استان افزود: روزانه ۳۳۸ تن زباله در خراسان جنوبی تولید می‌شود که این میزان در ۲۷ محل دفع می‌شود.

وی ادامه داد: این استان دارای ۹ شهرک صنعتی، ۱۲ ناحیه صنعتی و یک منطقه ویژه اقتصادی است اما از میان شهرک‌های صنعتی خراسان جنوبی تنها شهرک‌های صنعتی بیرجند و قاین به سیستم تصفیه‌خانه فاضلاب مجهز هستند، همچنین حدود ۶۳۸ واحد صنعتی در استان فعالیت می‌کنند.

خانی با اشاره به وضعیت تصفیه فاضلاب شهری بیان کرد: از مجموع ۳۱ شهر استان، بیرجند دارای تصفیه‌خانه فاضلاب است و تصفیه‌خانه‌های شهرهای قاین و سرایان نیز در دست ساخت قرار دارند با این حال، سایر شهرها فاقد تصفیه‌خانه فاضلاب هستند و فاضلاب در این مناطق عمدتا از طریق چاه‌های جذبی دفع می‌شود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی با بیان اینکه حدود ۹۵ درصد آب مصرفی خراسان جنوبی از منابع آب زیرزمینی تامین می‌شود، عنوان کرد: این استان به‌شدت تحت تاثیر تغییرات اقلیمی قرار دارد و حدود ۲ دهه است که با خشکسالی مواجه است.

خانی تصریح کرد: حفر چاه‌ها و برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی نیز موجب فرونشست دشت‌های استان شده و خراسان جنوبی را در زمره استان‌های درگیر بحران گردوغبار قرار داده است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی با اشاره به جابه‌جایی سالانه خاک در استان یادآور شد: براساس آمار، سالانه حدود ۷۲۰ تن خاک بر اثر وزش باد در خراسان جنوبی جابه‌جا می‌شود.

وی افزود: با پیگیری‌های انجام‌شده در استان و برگزاری منظم کارگروه‌های سازگاری با کم‌آبی به ریاست استاندار، بخشی از این مشکلات تعدیل شده و مدیریت برداشت‌های بی‌رویه از منابع آب نیز تا حدودی بهبود یافته است.

خانی در ادامه به ظرفیت‌های استان در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر اشاره کرد و گفت: بیش از نیمی از برق مصرفی روزانه خراسان جنوبی از طریق نیروگاه‌های خورشیدی تأمین می‌شود و ظرفیت تولید برق این نیروگاه‌ها حدود ۲۰۰ مگاوات است از این نظر نیز خراسان جنوبی در رده استان‌های برتر کشور قرار دارد.

خانس با تشریح وضعیت عرصه‌های طبیعی و حیات وحش استان اظهار کرد: حدود ۲.۵ میلیون هکتار از عرصه‌های طبیعی و زیستگاه‌های حیات وحش خراسان جنوبی در قالب سه پناهگاه حیات وحش و ۲ منطقه حفاظت‌شده مدیریت می‌شود اما حفاظت از این گستره وسیع تنها با ۷۲ محیط‌بان انجام می‌گیرد که این تعداد بسیار پایین‌تر از سرانه مورد نیاز کشور است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی افزود: سرانه پایش هر محیط‌بان در استان حدود ۵۰ هزار هکتار است در حالی که این رقم در بسیاری از استان‌های کشور حدود ۱۷ هزار هکتار برآورد می‌شود موضوعی که نشان‌دهنده کمبود جدی نیروی انسانی در حوزه حفاظت از محیط زیست استان است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی با اشاره به تنوع زیستی خراسان جنوبی گفت: حدود ۳۹۰ گونه مهره‌دار در این استان شناسایی شده است که یوزپلنگ آسیایی یکی از شاخص‌ترین آنها به شمار می‌رود.

وی ادامه داد: بیش از نیمی از ایستگاه‌های شناسایی و پایش یوزپلنگ کشور در خراسان جنوبی قرار دارد و این گونه عمدتا در شهرستان‌های خوسف، طبس و بشرویه مشاهده و پایش می‌شود.

وی همچنین با اشاره به اهمیت زیستگاه نایبندان طبس بیان کرد: منطقه حفاظت‌شده نایبندان از نظر وسعت، بزرگ‌ترین منطقه حفاظت‌شده حیات وحش کشور و یکی از زیستگاه‌های ارزشمند تنوع زیستی ایران است.

خانی ضمن قدردانی از حمایت‌های معاونت محیط زیست طبیعی سازمان تصریح کرد: در یک سال گذشته، هشت میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان اعتبار برای اقدامات مرتبط با حفاظت و پایش یوزپلنگ آسیایی به استان اختصاص یافته است.

وی تاکید کرد: با وجود این حمایت‌ها، کمبود امکانات و منابع در مناطق مختلف استان، به‌ویژه زیستگاه‌های پلنگ آسیایی، همچنان محسوس است و تأمین تجهیزات و امکانات مورد نیاز برای حفاظت از این گونه ارزشمند ضرورت دارد.

خانی با اشاره به ظرفیت‌های اقتصادی خراسان جنوبی بیان کرد: ذخایر غنی معدنی از جمله زغال‌سنگ، مس و سرب از دیگر ظرفیت‌های مهم استان به شمار می‌رود و در توسعه اقتصادی آن نقش موثری دارد با این حال، حرکت در مسیر توسعه پایدار و اجرای طرح‌های توسعه‌ای با رعایت ملاحظات و الزامات زیست‌محیطی، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان جنوبی با اشاره به وضعیت نیروی انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست استان اظهار کرد: ۷۶ درصد پست‌های سازمانی این اداره کل بدون تصدی است و این وضعیت، در کنار کمبود شدید محیط‌بان، چالش‌های جدی برای حفاظت از زیستگاه‌ها و گونه‌های ارزشمند استان ایجاد کرده است.

وی، افزایش سهمیه جذب محیط‌بان را از مهم‌ترین درخواست‌های این اداره کل عنوان کرد و افزود: تامین نیروی انسانی مورد نیاز، نقش تعیین‌کننده‌ای در ارتقای سطح حفاظت از عرصه‌های طبیعی، مقابله با تخلفات و صیانت از تنوع زیستی استان خواهد داشت.

خانی همچنین از همکاری نیروهای انتظامی، مرزبانی و سپاه در شناسایی و کشف تخلفات زیست‌محیطی قدردانی کرد و گفت: همراهی این نیروها در انجام مأموریت‌های حفاظتی و برخورد با تخلفات، نقش موثری در پیشبرد اهداف محیط زیست استان داشته است.

وی معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور، به‌دلیل تفویض اختیار در زمینه بررسی طرح‌های ارزیابی زیست‌محیطی و صدور مجوزها در استان قدردانی کرد و این اقدام را در تسهیل روند بررسی و پیگیری طرح‌ها موثر دانست.