مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای آب کشور با اعلام پر بودن ۴۸ درصدی مخازن سدهای کشور، بر ضرورت «مدیریت تطبیقی» در مواجهه با عدم قطعیتهای اقلیمی تأکید کرد. اگرچه این میزان ذخیره برای مقطع فعلی مناسب ارزیابی میشود، اما تفاوتهای اقلیمی در مناطق مختلف کشور و روند طبیعی مصرف آب، رویکردی هوشمندانه و منطقهای را در مدیریت منابع آبی میطلبد.
ارزیابی پرشدگی ۴۸ درصدی مخازن و چرخه فصلی مصرف آب
فیروز قاسمزاده، مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای آب کشور، در تشریح آخرین وضعیت ذخایر سطحی اعلام کرد که در حال حاضر حدود ۴۸ درصد از ظرفیت مخازن سدهای کشور پر است. این رقم با در نظر گرفتن گذر از فصل بارندگی و قرارگیری در بازه اوج مصرف، در مقیاس ملی رقمی مناسب تلقی میشود.
وی با تأکید بر اینکه روند نزولی حجم آب سدها از اواسط بهار به بعد رفتاری مورد انتظار است، افزود: با پایان بارشهای سالانه و آغاز دورههای آبیاری و مصرف تابستانه، تخلیه تدریجی مخازن بخشی از چرخه طبیعی منابع آب محسوب میشود؛ از همین رو افت تراز آب در این ایام، رفتاری غیرمعمول نیست.
ناهمگونی ذخایر آبی؛ تمرکز تنش در چهار استان کلیدی
مدیرکل دفتر اطلاعات و دادههای آب کشور تصریح کرد که آمارهای ملی نباید مانع از رصد جزئیات منطقهای شود؛ چراکه توزیع مکانی منابع آب در سطح کشور کاملاً ناهمگن است. بر همین مبنا، استانهای تهران، خراسان رضوی، همدان و مرکزی با محدودیت شدیدتر و پیچیدگیهای بیشتری در تأمین آب مواجه هستند، در حالی که مخازن برخی دیگر از حوضههای آبریز موقعیت به نسبت باثباتی را سپری میکنند. این واگرایی ضرورت پایش تفکیکی و مدیریت حوضهای را دوچندان کرده است.
احتمال ۴۴ درصدی النینو و اتخاذ چارچوب مدیریت تطبیقی
قاسمزاده پیرامون مدلسازیهای هواشناسی برای سال آبی پیشرو گفت: احتمال وقوع پدیده اقلیمی النینو حدود ۴۴ درصد برآورد میشود. هرچند پدیدههای دورپیوندی بزرگمقیاس نظیر النینو در پیشینه تاریخی اقلیم ایران معمولاً با ترسالی همبستگی داشتهاند، اما به دلیل تداخل با سایر سازوکارهای جوی، نتیجه قطعی نبوده و دورههایی با بارشهای کمتر از نرمال نیز به ثبت رسیده است.
وی در پایان خاطرنشان کرد که برنامهریزی سدها بدون تکیه بر احتمالات صِرف و از طریق «مدیریت تطبیقی» هدایت میشود؛ رویکردی که در آن تصمیمها متناسب با بهروزرسانی پیشبینیها تغییر مییابد تا در صورت تحقق ترسالی، حجم خالی برای مهار سیلاب و ذخیرهسازی مهیا باشد و در سناریوی کمبارشی نیز مصرف با حداکثر بهرهوری از آب موجود تراز شود.

آخرین دیدگاهها